Stel je voor: twee groepen mensen krijgen exact dezelfde opdracht. Alleen de naam van de activiteit verschilt. De ene groep hoort dat ze meedoen aan de “Wall Street Game”, de andere groep speelt de “Community Game”. Wat gebeurt er?
Precies dat onderzochten onderzoekers in een inmiddels beroemd experiment. De uitkomst? De groep die dacht in termen van “Wall Street, competitie, winst en ik”, ging veel meer voor zichzelf dan de groep die dacht in termen van “community”, verbinding, gezamenlijk belang en wij. En dat terwijl de opdracht exact hetzelfde was.
- In de Community Game koos 66% van de deelnemers voor samenwerking.
- In de Wall Street Game was dat slechts 31%.
Wat er veranderde? Alleen één woord.
Leiderschap begint bij het eerste woord
Als leider gebruik je de hele dag door taal. In mails, in overleggen, op een whiteboard. En zonder dat je het doorhebt, geef je daarmee richting. Taal bepaalt niet alleen hoe iets klinkt, maar ook hoe mensen zich gedragen.
Noem iets een vergadering, en mensen verwachten eindeloos praten, rapporteren, zuchten. Noem het een samenwerkdag en je roept iets heel anders op: actie, samenspel, creatie. Het is een kleine verschuiving met een groot verschil.
Samenwerken begint in je hoofd (en je woorden)
Veel leiders zeggen: “Ik wil een team dat meer samenwerkt.”
Mijn vraag terug is dan: gebruik je woorden die samenwerken oproepen?
Taal werkt als een soort mentale startknop. Het woord “team” activeert andere delen van ons brein dan het woord “medewerker”. Het woord “community” roept andere associaties op dan “individueel presteren”. En dát bepaalt hoe mensen zich gedragen in vergaderingen, bij conflicten, in hun ideeën of juist hun stiltes.
Oftewel: wil je gedrag veranderen? Begin bij je woorden.
5 simpele taalhacks voor leiders
Wil je meer samenwerking en eigenaarschap in je team? Probeer deze vijf taalverschuivingen eens uit:
❌ “Wie is verantwoordelijk?”
✅ “Hoe pakken we dit samen op?”
❌ “We moeten dit even bespreken in het MT”
✅ “Laten we dit met het hele team bekijken”
❌ “Jullie mogen het zeggen”
✅ “Hoe besluiten we dit samen?”
❌ “We hebben een vergadering”
✅ “We hebben een samenwerkdag”
❌ “Dit is jouw taak”
✅ “Hoe verdelen we dit als team?”
Het zijn geen toverspreuken, maar wel richtinggevers. En dat is precies wat leiderschap is: richting geven aan gedrag, cultuur en keuzes. De kracht zit ‘m vaak niet in de grote gebaren, maar in de kleine, dagelijkse acties en gedragingen.
Wat je zegt, wordt werkelijkheid
Taal is cultuur in actie. Elk woord dat je kiest, zegt iets over je visie. Dus als jij als leider structureel kiest voor woorden die verbinding, samenwerking en teamgevoel oproepen, dan ben je al bezig met cultuurverandering.
En dat is goed nieuws. Want dat betekent dat leiderschap soms begint met iets verrassend simpels: een ander woord kiezen.
Tip: Wil je hiermee aan de slag? Start dan eens met de namen van je vergaderingen. Noem het ‘samenwerktijd’ in plaats van ‘MT-overleg’. Of ‘teamcheck-in’ in plaats van ‘bespreking’. Kleine taalverandering, groot gedragsverschil.
Zoek in jouw leiderschap naar manieren om je team écht in beweging te krijgen
Sayma Kuipers laat in haar keynotes zien hoe taal je sterkste leiderschapsinstrument kan zijn.
Als spreker leiderschap inspireert ze teams en leiders om met kleine woorden grote gedragsveranderingen teweeg te brengen.
Benieuwd wat dit voor jouw organisatie kan betekenen? Neem gerust contact op!